Omgaan met rouw en verlies tijdens de feestdagen

De feestdagen zijn bij uitstek een tijd voor familie, samenzijn en vreugde. Maar niet voor iedereen is het een vrolijke maand. Tijdens de feestelijke december maand wordt de rouw om het verlies van een overleden dierbare soms extra gevoeld.

Een lege plek aan tafel tijdens het kerstdiner maakt pijnlijk duidelijk dat iemand er niet meer is. De feestdagen zitten vol prikkels die het verdriet om een verloren dierbare naar de oppervlakte kunnen laten komen. Het zijn momenten waarop je er net even wat meer aan herinnerd wordt dat de overledene ‘erbij had kunnen zijn’.

Rouw is voor iedereen anders

Rouwen is een individueel proces. Hoe rouw tot uiting komt in het dagelijks leven, is voor iedereen anders. Er zijn geen ‘gouden regels’ voor rouwen en geen ultieme tips die uw verdriet zullen laten verdwijnen. Ook wij hebben deze (helaas) niet. Toch zijn er wel een aantal dingen die u kunt doen (en laten) om ruimte aan uw verdriet te geven tijdens de feestdagen in december.

Tip 1: Houd tradities in stand

December is een maand van bezinning, terugblikken op het afgelopen jaar en samenzijn. Maak ruimte voor de mooie herinneringen die u heeft aan een overleden dierbare. Houd vaste rituelen of tradities die jullie samen hadden, in stand, juist na een overlijden. Dit kan steun en houvast geven. Het geeft ruimte aan het verdriet. Haal bijvoorbeeld samen met familie en vrienden herinneringen op, maak het favoriete eten van de overledene klaar, bezoek het graf of doe gezamenlijk iets waar de overledene van hield.

 

‘Houd vaste rituelen of tradities die jullie samen hadden in stand’

Tip 2: Forceer niks

Voelt u zich niet verplicht om u anders voor te doen dan u zich voelt. Geforceerd vrolijk zijn is nergens voor nodig. Geen zin om naar een kerstborrel of andere feestelijke bijeenkomst te gaan? Spreek met uzelf af om maar even te gaan. Als u eerder naar huis wilt, zal niemand hier raar van opkijken. Wanneer u nog niet weet hoe de dag gaat verlopen, geef dan bij de rest van de aanwezigen aan dat u mogelijk eerder zult vertrekken. Zo wordt de drempel om dit later op de dag aan te geven een stuk minder hoog.

Tip 3: Geef ruimte aan het verdriet

Sta uzelf toe om verdriet en al de andere emoties die bij rouwen horen, te voelen. Praat met mensen die dichtbij u staan. Het delen van gevoelens is een blijk van vertrouwen en schept een band. Bovendien kan het ontzettend opluchten om te praten. Vertel naasten daarom wat u deze feestdagen zelf graag wilt en waar u wel of geen behoefte aan heeft. Het is heel normaal dat verdriet tijdens de feestdagen extra aanwezig is. Laat deze emoties toe en probeer ze niet weg te drukken.

Eenzaam gevoel?
De gezelligheid en schijnbare onbezorgdheid waarmee anderen de feestdagen lijken te beleven, kunnen zorgen voor een eenzaam gevoel. Ook al is het misschien verleidelijk, probeer uzelf niet te isoleren. Accepteer hulp die u wordt aangeboden en wees niet bang om aan te geven waar u zelf behoefte aan hebt.

Tip 4: Geneer uzelf niet

Soms kan het lijken alsof familie of vrienden maar weinig oog voor uw verlies hebben. Dit komt meestal niet voort uit desinteresse. Voelt u zich dan ook niet gekwetst als dit het geval lijkt te zijn. Mensen vinden het soms lastig zich een houding te geven of hebben simpelweg hun aandacht bij iets anders. Terwijl voor u het verdriet nog net zo hevig kan voelen als vlak na een overlijden, is het voor andere mensen niet altijd duidelijk wat er door uw hoofd gaat. Schroom nooit om zelf over het verlies te beginnen en wees niet bang om uw gevoelens uit te spreken. De dood hoort bij het leven.

 

‘Schroom nooit om zelf over het verlies te beginnen en wees niet bang om uw gevoelens uit te spreken’.

Tip 5: Verplichtingen

Geen zin om een kerstboom neer te zetten? Of ziet u ontzettend op tegen het versturen van kerstkaarten? Doe het dan niet. Voelt u zich vooral niet schuldig over de beslissingen die u neemt. Stel realistische verwachtingen en stel uzelf de vraag: wat wil ik zelf?

Wees realistisch

Er is geen goede of verkeerde manier om de feestdagen door te komen. Wees eerlijk naar uzelf, stel realistische verwachtingen en plan vooruit. Vergeet in ieder geval niet dat het belangrijkste is om ruimte te geven aan uw verdriet, herinneringen en gevoelens. Bedenk daarnaast dat u ook warme en gelukkige momenten mag toelaten. Dit doet niks af aan het gemis of de liefde die u voelt voor de overledene.

Heeft u nog andere nuttige tips die missen in dit lijstje of wilt u uw eigen ervaringen delen? Laat het hieronder in de opmerkingen weten.

 

Gepaste kleding voor een begrafenis of crematie

Wellicht bent u binnenkort aanwezig bij een uitvaart, maar vraagt u zich af welke kleding u aan kunt trekken en welke niet. In dit artikel leest u alles wat u moet weten over gepaste kleding voor een begrafenis of crematie en de bijbehorende uitvaartetiquette.

1: Moet ik verplicht sobere of zwarte kleding aantrekken naar een begrafenis of crematie?

Gelukkig is de tijd dat iedereen verplicht in stemmig zwart verscheen op een uitvaart allang voorbij. Toch is het een ongeschreven regel dat de kleding die u aantrekt als u naar een uitvaart gaat, enigszins ingetogen en sober is. Bedenk wat gepast zou hebben bij de overledene en wat de familie en vrienden van de overledene gepast zullen vinden. Kleed uzelf vooral niet te opvallend of bloot.

Tegenwoordig staan steeds meer uitvaarten in het teken van het vieren van het leven van een overledene. Op de rouwkaart zijn dan ook regelmatig instructies voor de outfit terug te vinden. Er staat dan bijvoorbeeld dat er lichte en vrolijke kleuren gedragen mogen worden. Ook bij de uitvaart van een kind of jongere is dit gebruikelijk. Bij een meer conservatieve uitvaart is het wel gebruikelijk in het zwart of donkerblauw te verschijnen. Draag als dit het geval is een nette pantalon of rok, vermijd spijkerbroeken en kleding met drukke prints of teksten. Twijfelt u over uw kledingkeuze en of de outfit wel gepast is? Overleg dan met andere genodigden uw kledingkeuze. Val de directe familieleden hier liever niet mee lastig, die hebben in de zware periode rond een uitvaart namelijk genoeg aan hun hoofd.

Weetje

Waarom dragen we traditioneel zwarte kleding bij een uitvaart?
Zwart is traditioneel gezien de kleur van rouw. Hiermee toont u respect en medeleven. In sommige culturen is het niet zwart, maar juist wit waarmee u laat zien in rouw te zijn. In Nederland is dit ook bij de uitvaart van sommige leden van het koningshuis het geval. Zo was de rouwkleur bij de begrafenis van Koningin Wilhelmina ook wit.

2: Schoenen

Het is belangrijk om nette schoenen te dragen die passen bij de rest van uw outfit. Zorg ook bij de schoenen dat deze niet te veel de aandacht trekken en stem schoenen netjes af op de rest van uw kleding. Laat teenslippers, badslippers of versleten schoenen liever thuis.

3: Accessoires

Zorg er ook bij het uitkiezen van accessoires voor dat deze niet op een negatieve manier de aandacht van de aanwezigen afleiden. Draag bijvoorbeeld geen extreem opvallende sieraden, horloges of hoofddeksels. Zorg ervoor dat de accessoires die u kiest, niet te veel de aandacht trekken. Het is geen accessoire, maar houdt er ook rekening mee dat u eventueel meerijdt in de rouwstoet. De rouwstoet begeleidt de overledene naar zijn of haar laatste rustplaats. Zorg dan ook dat uw auto schoon en representatief is. Gaat u alleen naar de uitvaart en heeft u geen eigen auto? Regel dan van te voren dat u met iemand mee kunt rijden. Het is niet prettig als dit ter plekke nog afgesproken moet worden.

4: Wees op tijd en volg instructies van de uitvaartbegeleider op

Zorg dat u ruim op tijd aanwezig bent. Te laat komen op een begrafenis of crematie is absoluut not done. Zet het geluid en de trilfunctie van uw telefoon van te voren uit en laat uw telefoon tijdens de gehele uitvaart in uw jas, broekzak of tas zitten. Zet hem het liefst helemaal uit, zo komt u ook niet in de verleiding er op een onbewaakt moment toch even op te kijken. Daarnaast is het belangrijk als genodigde de instructies van de uitvaartverzorger te allen tijde op te volgen. Samen met de nabestaanden heeft hij of zij de uitvaart gepland. Door instructies van de uitvaartverzorger netjes op te volgen, draag je bij aan een goed verloop van de uitvaart.

Wanneer krijg ik verlof bij overlijden?

Na het overlijden van een dierbare lijkt het alsof de wereld even stil komt te staan. Een paar dagen vrij krijgen van het werk om alles wat er gebeurt op een rijtje te zetten is dan geen overbodige luxe. Maar hoeveel verlof mag je officieel eigenlijk opnemen bij een overlijden? En krijg je alleen verlof bij het overlijden van je vader of moeder? Of geldt het verlof bij overlijden ook als er een oom, tante, neef, nicht of goede vriend overleden is?

Verlof bij overlijden

Verlof houdt in dat u voor een bepaald aantal dagen afwezig mag zijn, maar wel loon doorbetaald krijgt voor de dagen dat u niet werkzaam bent. In Nederland bestaan er diverse soorten verlofregelingen. Sommige daarvan zijn wettelijk bepaald en gelden voor iedereen. Andere zijn afhankelijk van de soort werkzaamheden die u uitvoert. Deze soorten van verlof worden vastgelegd in de cao die betrekking heeft op uw branche. De vormen van verlof die voor iedereen gelden, zijn geregeld via de Wet Arbeid en Zorg (WAZO). De zaken die vastgelegd zijn in de cao verschillen per branche, dit wordt bijzonder verlof genoemd.

Calamiteiten verlof

Direct na een overlijden moet er veel geregeld worden. Op zo’n moment mag u dan ook gebruikmaken van het zogenoemde ‘calamiteiten- en ander kortverzuimverlof’. Hier kunt u een beroep op doen wanneer er sprake is van onvoorziene omstandigheden of zoals ze in de wet genoemd worden: zeer bijzondere persoonlijke omstandigheden. Onder deze zeer bijzondere omstandigheden wordt ook een overlijden gerekend.


Bekijk hier de checklist direct regelen na overlijden 

Hoe lang krijg ik verlof bij een overlijden?

De lengte van het verlof hangt af van de relatie die u tot de overledene heeft. In de meest gevallen staat in de cao dat u voor het overlijden van een bloed- of aanverwant in de eerste graad vier dagen verlof krijgt (vanaf het moment van overlijden tot aan de uitvaart). De ‘eerste graad’ wil zeggen dat het om het overlijden van een vader, moeder of kind gaat. Ook broers, zussen, grootouders en kleinkinderen vallen hieronder. Onder een aanverwant wordt uw partner verstaan, maar wel alleen als u getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap heeft.

Bloed- of aanverwant in de eerste graad zijn:

  • partner (indien getrouwd of er sprake is van geregistreerd partnerschap)
  • ouders
  • broers en zussen
  • kinderen
  • grootouders
  • kleinkinderen

Voor het overlijden van bloed- of aanverwanten in de tweede graad staat in de meeste cao’s twee dagen verlof. Het gaat daarbij om het overlijden van:

  • ouders en adoptieouders van de partner
  • kinderen en adoptiekinderen van de partner
  • partner van de kinderen
  • partner van de adoptiekinderen
  • grootouders van de partner
  • kleinkinderen van de partner
  • broers en zussen van de partner

Rol van de werkgever

Wat uw relatie tot de overledene ook is, meld een overlijden altijd zo snel mogelijk bij uw werkgever. Dien daarbij ook direct de verlofaanvraag in. Een werkgever hoeft een verlofaanvraag die niet in de wet, cao of bedrijfsregeling staat, niet te honoreren. Het getuigt echter wel van goed werkgeverschap als er rekening wordt gehouden met het welzijn van de werknemer. Probeer daarom altijd in gesprek te gaan met uw werkgever. Bespreek hoe het met u gaat en waar u in deze verdrietige tijd behoefte aan heeft. Een werkgever is bijvoorbeeld niet verplicht verlof te geven bij het overlijden van een goede vriend of vriendin. Maar in de praktijk komt het regelmatig voor dat een dergelijke verlofaanvraag gewoon gehonoreerd wordt.

 

Hoe zit het met uw digitale erfenis?

Vrijwel iedereen heeft een mobiele telefoon, e-mailaccount en maakt gebruik van online muziek- en streamingsdiensten. Onze levens zijn in hoge mate gedigitaliseerd. Maar wat gebeurt er na overlijden met deze enorme hoeveelheid aan online ‘bezittingen’ die we tijdens ons leven opbouwen?

We creëren online – deels ongemerkt – een enorme database aan informatie over onszelf. Een vergaarbak gevuld met onze interesses, foto’s, aankopen, belangrijke gebeurtenissen en sociale contacten. Zonder inloggegevens kan het voor nabestaanden erg lastig zijn om toegang te krijgen tot deze profielen.

Wetgeving

Zeventig procent van de Nederlanders heeft hier niets voor geregeld, blijkt uit recent onderzoek. Het huidige erfrecht is nog niet aangepast op de moderne tijd. Fysieke bezittingen kunnen deel uitmaken van een erfenis, maar digitale accounts kunnen niet geërfd worden. Wanneer je een computer, laptop of telefoon erft, mag je hier, mits je het wachtwoord weet, dus gerust in kijken. Dat geldt niet voor digitale accounts. Deze zijn na overlijden niet overdraagbaar. Dat betekent ook dat je als nabestaande officieel niet in mag loggen op deze accounts.

Tip!
Gebruik voor uw social media en e-mailaccounts hetzelfde e-mailadres. Zo hoeven nabestaanden maar toegang te hebben tot één e-mailadres in plaats van meerdere. Dit maakt het makkelijker voor nabestaanden om na uw overlijden toegang te krijgen tot deze accounts.

Wensen vastleggen

Wanneer nabestaanden niet over de gegevens van uw accounts beschikken, blijven deze na uw dood gewoon voortbestaan. Voor nabestaanden kan het erg confronterend zijn om jaren later nog ‘spook-profielen’ van een dierbare tegen te komen. Het is daarom verstandig om op tijd na te denken over uw digitale erfenis. Zo kunt u bijvoorbeeld in uw testament laten opnemen, wie u na uw dood toegang wilt geven tot uw online accounts. Ook een wensenlijst kan uitkomst bieden. Denk zelf op tijd na over uw wensen leg deze vast.

Memoria is een platform on online te herinneren en te herdenken

Digitalisering en de uitvaart

Ook rond de uitvaart speelt techniek een steeds grotere rol. Gelukkig maar, zo zorgen we er bijvoorbeeld voor dat er bijzondere muziek afgespeeld kan worden tijdens een uitvaart of persoonlijke videobeelden kunnen worden getoond. De voortschrijdende techniek zorgt er ook voor dat nabestaanden rond een uitvaart online steeds meer zelf kunnen regelen. Een goed voorbeeld hiervan is Memoria. Op www.memoria.nl kunnen familie, vrienden en kennissen online alle informatie over de uitvaart vinden. Doordat alle zaken eenvoudig op één plek kunnen worden geregeld, behoudt men altijd het overzicht. Dat biedt de nodige rust en houvast. De pagina’s zijn alleen te bezoeken door middel van een persoonlijke uitnodiging. Alle geplaatste herinneringen en condoleances blijven ook na de uitvaart toegankelijk. Zo wordt het, na de uitvaart, tevens een plek om te herinneren en te herdenken.

 

Digitaal nalatenschap checklist

Wat kan ik zelf doen?

  • Schrijf wachtwoorden op en bewaar ze op een veilige plek. Laat nabestaanden weten waar ze deze kunnen vinden. Bedenk wel dat dit ook risico’s met zich mee kan brengen. Laat accounts met toegang tot waardevolle gegevens (de inlogcodes van uw online bankomgeving bijvoorbeeld), dus buiten beschouwing.
  • Maak een document aan waarin te vinden is welke accounts u heeft. Benoem hierin bijvoorbeeld social media-profielen, e-mailaccounts en abonnementen.
  • Deelt u wachtwoorden van laptop en accounts liever niet bij leven? Bewaar de inloggegevens dan veilig in een digitale kluis of laat deze bijvoegen aan uw testament.
  • Indien u online valuta bezit zoals bitcoins, stel uw naasten hier dan van op de hoogte. Digitaal kapitaal maakt ook deel uit van uw vermogen en daarmee ook van uw nalatenschap.

Condoleance tekst: hoe wens ik iemand sterkte bij een overlijden?

Na het overlijden van iemand in uw omgeving is het gebruikelijk om de nabestaanden te condoleren met het verlies. Dit kan bijvoorbeeld door het schrijven van een condoleance kaart. Het is echter niet altijd makkelijk een tekst te verzinnen om iemand sterkte bij een overlijden te wensen. Welke condoleance tekst kan er op een rouwkaart gezet worden? Hieronder treft u aantal schrijftips en voorbeelden van condoleance teksten aan ter inspiratie.

Ook al is het lastig de juiste woorden te kiezen, laat in ieder geval altijd iets horen. De troost en steun die u hiermee biedt, zullen altijd worden gewaardeerd. Het feit dát u iets laat weten, staat voorop, in welke vorm dat gebeurt, komt op de tweede plek. Wanneer u niet de juiste woorden kunt vinden om medeleven te tonen, benoem dan letterlijk dat woorden tekortschieten of gebruik de voorbeeld condoleance teksten hieronder ter inspiratie.

Telefonisch condoleren

Veel mensen vragen zich af of het gepast is om na een overlijden de nabestaanden telefonisch te condoleren. Medeleven tonen wordt door de nabestaanden vrijwel altijd gewaardeerd. Het kan een grote steun zijn in een zware tijd. Houd er wel rekening mee dat de tijd rond een uitvaart voor nabestaanden vaak hectisch is. Voordat de begrafenis of crematie plaatsvindt, moet er praktisch gezien veel worden geregeld. De nabestaanden willen in deze periode (meestal) in rust en kleine besloten kring afscheid kunnen nemen van de overledene. Een telefoontje komt dan niet altijd gelegen.

Condoleren via een rouwkaart

Het condoleren van de nabestaanden na een overlijden gebeurt in de meeste gevallen via een rouwkaart. Dit is een (deels) handgeschreven kaart waar een bemoedigende tekst op komt te staan om steun en medeleven te betuigen. Een rouwkaart wordt ook wel een condoleancekaart of overlijdenskaart genoemd. Kies een tekst die past bij de overledene en de soort relatie die u met de nabestaanden heeft. Deel op de rouwkaart bijvoorbeeld een bijzondere herinnering, mooie tekst of kort gedicht.


Voorbeeld condoleance teksten

Hoe wenst u iemand via een rouwkaart sterkte bij het overlijden van een vader, moeder, partner of kind? Hieronder treft u een aantal voorbeelden aan van condoleance teksten die op een rouwkaart kunnen worden gezet. Het zijn steunende woorden in moeilijke tijden om de familie sterkte te wensen bij het overlijden van een dierbare naaste.

Traditionele teksten

Voorbeelden van een aantal veelgebruikte korte condoleance teksten om sterkte te wensen bij een overlijden.- Met innige deelneming.
– Gecondoleerd met dit enorme verlies.
– Heel veel sterkte gewenst in deze moeilijke tijd.
– Ik wens je veel kracht bij het verwerken van dit verdriet.

 

Lieve en persoonlijke teksten

– Woorden schieten tekort om jullie te troosten in dit grote verlies. Wij wensen jullie heel veel sterkte en kracht toe voor de komende tijd.
– In gedachten zijn we bij u/jullie.
– Een bijzonder mens heeft ons verlaten.
– Geschokt vernamen wij dat [vul naam in] is overleden. Wij wensen jou/u en de hele familie heel veel sterkte nu en in de toekomst. Het is een groot verlies.


Troostende woorden

– Elk afscheid is de geboorte van een herinnering.
– De hemel is een engel rijker, wij zijn er een kwijt.
– Hopelijk hebben jullie veel steun en troost aan de mooie herinneringen.
– Sterker dan het verlies is de herinnering die blijft.

Gedichten op de rouwkaart

– Samen is een groot gemis, als samen er niet meer is.
– Omdat er liefde is, bestaat er geen voorbij. In alle eeuwigheid ben jij (door: Toon Hermans).
– Er is niets wat voorgoed verdwijnt, als men de herinnering bewaart.
– Een woord van troost, een warme groet wil ik jullie hierbij sturen, zodat je weet dat ik aan jullie denk in deze droeve uren. Ik wens jullie veel kracht en sterkte toe.


Condoleance tekst in het Engels

– Condolences with the loss of [vul naam in].
– Our sincere condolences for the passing of [vul naam in.]
– Those who love remain with us, for love itself lives on.
– If love could have saved you, you would have lived forever.

 

 

Hebt u zelf een mooie tekst, gedicht of bijzondere kaart die u graag wilt delen? Laat hieronder een bericht achter.

Kabinetscampagne stimuleert praten over de dood

Praten over de dood stellen we het liefst zo lang mogelijk uit. Een gesprek over het levenseinde beginnen veel mensen pas als er een directe aanleiding voor is: een ziekte of een overlijden in de nabije omgeving bijvoorbeeld. Helaas wachten veel mensen ook tot het te laat is. Jammer, want een goed gesprek over de dood nu, neemt bij nabestaanden veel zorgen weg als het straks zover is.

Kabinet wil praten over de dood stimuleren

Het kabinet vindt het hard nodig dat er meer over de dood gepraat wordt. Vorige maand werd door Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) de aftrap gegeven voor een voorlichtingscampagne die mensen in de laatste levensfase en hun naasten moet helpen communiceren over de dood. Het motto van deze campagne is: ‘Ik heb te horen gekregen dat ik doodga. Maar tot die tijd leef ik.’ Met de website www.overpalliatievezorg.nl informeert de overheid omtrent zorg en ondersteuning in de laatste levensfase.

Niets geregeld voor uitvaart

Deze aandacht voor het praten over de dood is een goed initiatief vanuit het kabinet. In de praktijk zien we bij Van der Spek Uitvaart helaas regelmatig dat mensen niet of nauwelijks iets geregeld hebben voor hun eigen uitvaart. Dit levert veelal extra stress voor de nabestaanden op. Wanneer er niets vastgelegd is, komen belangrijke keuzes die gemaakt moeten worden rondom de uitvaart namelijk terecht op de schouders van de nabestaanden. Die stellen zichzelf in zo’n situatie vaak de vraag: ‘Wat had de overledene zelf gewild?’. Familie en vrienden verschillen daar dikwijls van mening over. In de emotionele tijd rondom een uitvaart, waarin er toch al veel geregeld moet worden, levert dit vaak onnodig veel extra zorgen en twijfels op.

Samen praten over wensen en verlangens rond het levenseinde zorgt voor verbinding. Het brengt mensen dichter bij elkaar.

Waardevol

Maar hoe werkt dat eigenlijk, een gesprek over doodgaan beginnen? Niet alleen als de laatste levensfase is aangebroken, maar juist ook zonder directe aanleiding is praten over de dood waardevol. Het geeft rust en ruimte bij uzelf én bij uw nabestaanden. Die hoeven zich na uw overlijden immers niet af te vragen wat uw wensen zouden zijn geweest. Zo kunnen ze zich focussen op waar de uitvaart voor bedoeld is: afscheid nemen.

In gesprek over het levenseinde

Het lijkt op het eerste gezicht wellicht een zwaar en beladen onderwerp om over te beginnen, maar dit hoeft het niet te zijn. Wanneer er geen directe aanleiding voor is, heeft u de kans om het gesprek – zonder schuldgevoel – luchtig(er) te houden. Praten over uw eigen wensen maakt de kans bovendien groter dat deze later ook werkelijkheid worden. De belangrijkste tip: stel het gesprek vooral niet uit, want voordat u het weet is de mogelijkheid er niet meer. Het lijkt misschien eng, naar of zwaar om te doen, maar praten over deze thema’s versterkt juist de onderlinge band met familie en vrienden. Samen praten over wensen en verlangens rond het levenseinde zorgt voor verbinding. Het brengt mensen dichter bij elkaar.

Uitvaartwensen vastleggen

Het invullen van een wensenlijst kan tevens ondersteuning en houvast bieden bij het aangaan van een gesprek over de dood. Of het nu voor uzelf of voor een familielid is, het vastleggen van uw uitvaartwensen geeft rust en ruimte. Dit kunt u doen in een wilsverklaring. Zo neemt u straks, als het zover is, bij uw nabestaanden veel zorgen weg. Via www.mijnwensenleven.nl maakt u eenvoudig een eigen dossier aan. Een online verzamelplek die niet alleen een laatste wensenlijst is, maar ook een mooi naslagwerk voor als u er straks zelf niet meer bent. Verzamel bijzondere herinneringen in de vorm van foto’s, verhalen en albums in uw dossier. Want wat u nu deelt, is wat er later achterblijft.

Vrijblijvend met een professional praten over de mogelijkheden? Onze adviseurs staan voor u klaar, ongeacht in welke levensfase u zich bevindt.

Een overlijden in het buitenland: dit moet u weten

Als u op vakantie gaat met uw naasten bestaat de reis meestal vooral uit hoogtepunten. Maar als u onverwachts wordt geconfronteerd met een overlijden in het buitenland, verandert dit drastisch. Het ene moment maakt u samen herinneringen om nooit meer te vergeten, vervolgens moet u plotseling alleen verder. Het is belangrijk om enkele zaken zo snel mogelijk te regelen. Gebruik deze tips als leidraad.

Contact opnemen met de verzekering

“Wanneer iemand in het buitenland overlijdt, moet de dood eerst officieel worden vastgesteld door een arts ter plaatse. Bij een ongeluk of een misdrijf is het daarnaast belangrijk om de politie te waarschuwen”, vertelt Marcel van der Spek. “Als de overledene een reisverzekering heeft, kunt u deze daarna bellen. Zij controleren of repatriëring van uw dierbare wordt vergoed en leggen contact met een lokale uitvaartondernemer.” Reisde de overledene met een reisorganisatie? Soms vergoeden zij de overbrenging. Vergeet hen dan ook niet te bellen.

Wanneer de overledene niet verzekerd is

Mocht de overledene geen reisverzekering hebben, vraag dan aan de arts om u in contact te brengen met een lokale uitvaartondernemer. Houd er rekening mee dat de gemaakte kosten in dit geval bij u in rekening worden gebracht. U kunt ook terecht bij Nederlandse organisaties als Eurocross die de repatriëring voor u regelen. Zij regelen de papieren, vervoer en onderhouden nauw contact met u.

Verschillende eisen per land

Ook de lokale uitvaartondernemer kan alle papieren regelen om uw dierbare naar Nederland over te brengen. “Ieder land heeft zijn eigen regelgeving en wettelijke eisen over repatriëring. De uitvaartondernemer is altijd op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in zijn land en regelt dit zo snel mogelijk.” Zorg dat er een (kopie van het) paspoort met de overledene meereist. Neem sieraden en andere waardevolle zaken zelf mee.

Er zijn twee formaliteiten waar ieder land om vraagt. Zo heeft u altijd een akte van overlijden nodig en een laissez-passer, een vervoerbiljet. Een balsemingverklaring komt ook vaak voor.

Terugreis

Waar de een alvast terug reist om de uitvaart in eigen land te regelen, stapt de ander liever in het hetzelfde vliegtuig als zijn overleden dierbare. “Als de overledene per vliegtuig naar Nederland komt, ontvangen de nabestaanden de vluchtinformatie van ons, de verzekeraar of uitvaartondernemer uit het desbetreffende land . Zo kunnen ze plekken in dezelfde vlucht boeken.” Bij vervoer met een rouwauto bespreekt de verzekeraar, lokale uitvaartondernemer of Nederlandse organisatie voor repatriëring de wensen met u. Houd er rekening mee dat u hier niet kunt meerijden.

Reken op ons vanaf het moment van aankomst

De uitvaartondernemer vraagt u om een adres op te geven waar de overledene kan worden gebracht. Als u Van der Spek opgeeft, kunnen wij voor uw dierbare zorgen op het moment dat hij of zij in Nederland aankomt. “Afhankelijk van uw wensen staan wij of een derde partij bij het vliegveld staan klaar om voor de overledene te zorgen. Vervolgens wordt hij of zij naar het door u opgegeven adres gebracht.”

Plannen van de uitvaart

Factoren als onstuimig weer, een stakende vliegtuigmaatschappij of mankementen aan het vervoermiddel maken het lastig om van tevoren een datum voor de uitvaart vast te leggen. “Daarom doen we dit meestal wanneer de overledene in Nederland is. Natuurlijk mag u van tevoren wel al nadenken over uw wensen. In een persoonlijk gesprek bespreken we deze om het afscheid vervolgens in enkele dagen vorm te geven.”

Gedragen worden door vrouwenhanden

Onder het motto: Vrouwen dragen het leven en dragen het leven ook weer uit, startten Mieke van Leeuwen en Connie van der Roer 14 jaar geleden het Draagstersgilde. De dames die de overledene naar de laatste rustplaats dragen, hebben het druk. ‘Drie begrafenissen op een dag is geen uitzondering meer’

Op begrafenissen in Nederland zie je het steeds vaker: vrouwen die de doodskist dragen. Op wens van de overledene en/of nabestaanden worden mannen, vrouwen, nonnen, baby’s en kinderen naar hun laatste rustplaats gedragen. Met 16 medewerkers kan het onafhankelijke Draagstersgilde de vraag nauwelijks aan. Reden van het succes? Mieke van Leeuwen: ,,De uitvaart is veel persoonlijker geworden en veel mensen kiezen een uitvaart die bij hen past. Wij dragen geen hoge hoeden en zwarte pakken, dit kan somber en hard overkomen, maar een blauw pak met een kleurig sjaaltje. Onze dames komen toch wat zachter en liefelijker over. Destijds zijn we gestart omdat we vernieuwing wilden in de uitvaartwereld. We zitten nu op bijna 250 uitvaarten in het jaar verspreid over het hele land. Dat is krap met 16 vrouwen. Dus we zijn op zoek naar meer vrouwelijke draagsters, het liefste niet onder de 1.65 meter, al kunnen we met hakken en schoudervullingen ook nog wat doen. Dames moeten het niet zien als een volledige baan, maar er staat wel een bescheiden vergoeding tegenover. Het moet echt zijn omdat je graag iets voor een ander doet.’’