Kabinetscampagne stimuleert praten over de dood

Praten over de dood stellen we het liefst zo lang mogelijk uit. Een gesprek over het levenseinde beginnen veel mensen pas als er een directe aanleiding voor is: een ziekte of een overlijden in de nabije omgeving bijvoorbeeld. Helaas wachten veel mensen ook tot het te laat is. Jammer, want een goed gesprek over de dood nu, neemt bij nabestaanden veel zorgen weg als het straks zover is.

Kabinet wil praten over de dood stimuleren

Het kabinet vindt het hard nodig dat er meer over de dood gepraat wordt. Vorige maand werd door Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) de aftrap gegeven voor een voorlichtingscampagne die mensen in de laatste levensfase en hun naasten moet helpen communiceren over de dood. Het motto van deze campagne is: ‘Ik heb te horen gekregen dat ik doodga. Maar tot die tijd leef ik.’ Met de website www.overpalliatievezorg.nl informeert de overheid omtrent zorg en ondersteuning in de laatste levensfase.

Niets geregeld voor uitvaart

Deze aandacht voor het praten over de dood is een goed initiatief vanuit het kabinet. In de praktijk zien we bij Van der Spek Uitvaart helaas regelmatig dat mensen niet of nauwelijks iets geregeld hebben voor hun eigen uitvaart. Dit levert veelal extra stress voor de nabestaanden op. Wanneer er niets vastgelegd is, komen belangrijke keuzes die gemaakt moeten worden rondom de uitvaart namelijk terecht op de schouders van de nabestaanden. Die stellen zichzelf in zo’n situatie vaak de vraag: ‘Wat had de overledene zelf gewild?’. Familie en vrienden verschillen daar dikwijls van mening over. In de emotionele tijd rondom een uitvaart, waarin er toch al veel geregeld moet worden, levert dit vaak onnodig veel extra zorgen en twijfels op.

Samen praten over wensen en verlangens rond het levenseinde zorgt voor verbinding. Het brengt mensen dichter bij elkaar.

Waardevol

Maar hoe werkt dat eigenlijk, een gesprek over doodgaan beginnen? Niet alleen als de laatste levensfase is aangebroken, maar juist ook zonder directe aanleiding is praten over de dood waardevol. Het geeft rust en ruimte bij uzelf én bij uw nabestaanden. Die hoeven zich na uw overlijden immers niet af te vragen wat uw wensen zouden zijn geweest. Zo kunnen ze zich focussen op waar de uitvaart voor bedoeld is: afscheid nemen.

In gesprek over het levenseinde

Het lijkt op het eerste gezicht wellicht een zwaar en beladen onderwerp om over te beginnen, maar dit hoeft het niet te zijn. Wanneer er geen directe aanleiding voor is, heeft u de kans om het gesprek – zonder schuldgevoel – luchtig(er) te houden. Praten over uw eigen wensen maakt de kans bovendien groter dat deze later ook werkelijkheid worden. De belangrijkste tip: stel het gesprek vooral niet uit, want voordat u het weet is de mogelijkheid er niet meer. Het lijkt misschien eng, naar of zwaar om te doen, maar praten over deze thema’s versterkt juist de onderlinge band met familie en vrienden. Samen praten over wensen en verlangens rond het levenseinde zorgt voor verbinding. Het brengt mensen dichter bij elkaar.

Uitvaartwensen vastleggen

Het invullen van een wensenlijst kan tevens ondersteuning en houvast bieden bij het aangaan van een gesprek over de dood. Of het nu voor uzelf of voor een familielid is, het vastleggen van uw uitvaartwensen geeft rust en ruimte. Dit kunt u doen in een wilsverklaring. Zo neemt u straks, als het zover is, bij uw nabestaanden veel zorgen weg. Via www.mijnwensenleven.nl maakt u eenvoudig een eigen dossier aan. Een online verzamelplek die niet alleen een laatste wensenlijst is, maar ook een mooi naslagwerk voor als u er straks zelf niet meer bent. Verzamel bijzondere herinneringen in de vorm van foto’s, verhalen en albums in uw dossier. Want wat u nu deelt, is wat er later achterblijft.

Vrijblijvend met een professional praten over de mogelijkheden? Onze adviseurs staan voor u klaar, ongeacht in welke levensfase u zich bevindt.

Een overlijden in het buitenland: dit moet u weten

Als u op vakantie gaat met uw naasten bestaat de reis meestal vooral uit hoogtepunten. Maar als u onverwachts wordt geconfronteerd met een overlijden in het buitenland, verandert dit drastisch. Het ene moment maakt u samen herinneringen om nooit meer te vergeten, vervolgens moet u plotseling alleen verder. Het is belangrijk om enkele zaken zo snel mogelijk te regelen. Gebruik deze tips als leidraad.

Contact opnemen met de verzekering

“Wanneer iemand in het buitenland overlijdt, moet de dood eerst officieel worden vastgesteld door een arts ter plaatse. Bij een ongeluk of een misdrijf is het daarnaast belangrijk om de politie te waarschuwen”, vertelt Marcel van der Spek. “Als de overledene een reisverzekering heeft, kunt u deze daarna bellen. Zij controleren of repatriëring van uw dierbare wordt vergoed en leggen contact met een lokale uitvaartondernemer.” Reisde de overledene met een reisorganisatie? Soms vergoeden zij de overbrenging. Vergeet hen dan ook niet te bellen.

Wanneer de overledene niet verzekerd is

Mocht de overledene geen reisverzekering hebben, vraag dan aan de arts om u in contact te brengen met een lokale uitvaartondernemer. Houd er rekening mee dat de gemaakte kosten in dit geval bij u in rekening worden gebracht. U kunt ook terecht bij Nederlandse organisaties als Eurocross die de repatriëring voor u regelen. Zij regelen de papieren, vervoer en onderhouden nauw contact met u.

Verschillende eisen per land

Ook de lokale uitvaartondernemer kan alle papieren regelen om uw dierbare naar Nederland over te brengen. “Ieder land heeft zijn eigen regelgeving en wettelijke eisen over repatriëring. De uitvaartondernemer is altijd op de hoogte van de laatste ontwikkelingen in zijn land en regelt dit zo snel mogelijk.” Zorg dat er een (kopie van het) paspoort met de overledene meereist. Neem sieraden en andere waardevolle zaken zelf mee.

Er zijn twee formaliteiten waar ieder land om vraagt. Zo heeft u altijd een akte van overlijden nodig en een laissez-passer, een vervoerbiljet. Een balsemingverklaring komt ook vaak voor.

Terugreis

Waar de een alvast terug reist om de uitvaart in eigen land te regelen, stapt de ander liever in het hetzelfde vliegtuig als zijn overleden dierbare. “Als de overledene per vliegtuig naar Nederland komt, ontvangen de nabestaanden de vluchtinformatie van ons, de verzekeraar of uitvaartondernemer uit het desbetreffende land . Zo kunnen ze plekken in dezelfde vlucht boeken.” Bij vervoer met een rouwauto bespreekt de verzekeraar, lokale uitvaartondernemer of Nederlandse organisatie voor repatriëring de wensen met u. Houd er rekening mee dat u hier niet kunt meerijden.

Reken op ons vanaf het moment van aankomst

De uitvaartondernemer vraagt u om een adres op te geven waar de overledene kan worden gebracht. Als u Van der Spek opgeeft, kunnen wij voor uw dierbare zorgen op het moment dat hij of zij in Nederland aankomt. “Afhankelijk van uw wensen staan wij of een derde partij bij het vliegveld staan klaar om voor de overledene te zorgen. Vervolgens wordt hij of zij naar het door u opgegeven adres gebracht.”

Plannen van de uitvaart

Factoren als onstuimig weer, een stakende vliegtuigmaatschappij of mankementen aan het vervoermiddel maken het lastig om van tevoren een datum voor de uitvaart vast te leggen. “Daarom doen we dit meestal wanneer de overledene in Nederland is. Natuurlijk mag u van tevoren wel al nadenken over uw wensen. In een persoonlijk gesprek bespreken we deze om het afscheid vervolgens in enkele dagen vorm te geven.”

Gedragen worden door vrouwenhanden

Onder het motto: Vrouwen dragen het leven en dragen het leven ook weer uit, startten Mieke van Leeuwen en Connie van der Roer 14 jaar geleden het Draagstersgilde. De dames die de overledene naar de laatste rustplaats dragen, hebben het druk. ‘Drie begrafenissen op een dag is geen uitzondering meer’

Op begrafenissen in Nederland zie je het steeds vaker: vrouwen die de doodskist dragen. Op wens van de overledene en/of nabestaanden worden mannen, vrouwen, nonnen, baby’s en kinderen naar hun laatste rustplaats gedragen. Met 16 medewerkers kan het onafhankelijke Draagstersgilde de vraag nauwelijks aan. Reden van het succes? Mieke van Leeuwen: ,,De uitvaart is veel persoonlijker geworden en veel mensen kiezen een uitvaart die bij hen past. Wij dragen geen hoge hoeden en zwarte pakken, dit kan somber en hard overkomen, maar een blauw pak met een kleurig sjaaltje. Onze dames komen toch wat zachter en liefelijker over. Destijds zijn we gestart omdat we vernieuwing wilden in de uitvaartwereld. We zitten nu op bijna 250 uitvaarten in het jaar verspreid over het hele land. Dat is krap met 16 vrouwen. Dus we zijn op zoek naar meer vrouwelijke draagsters, het liefste niet onder de 1.65 meter, al kunnen we met hakken en schoudervullingen ook nog wat doen. Dames moeten het niet zien als een volledige baan, maar er staat wel een bescheiden vergoeding tegenover. Het moet echt zijn omdat je graag iets voor een ander doet.’’